Młoda Polska - Nastój obrzędowy w Chłopach

DZIAŁY

Nastój obrzędowy w Chłopach

Chłop powieści Reymonta żyje nie religią lecz katolickim pełnym barwy i nastroju obrzędem, np. scena kiedy chrzestni wracają z kościoła po chrzcie najmłodszej z dzieci- Hanki, nim przekroczyli próg Dominikowa odebrała dziecko i "(...)przeżegnawszy się jęła z nim, wedle starego obyczaju, obchodzić cały dom", powiadając zwyczajowo przyjęte słowa, które miały uchronić dziecko od złego: "(...)wszędy strei się złego, dusza ludzka, i jeno w Bogu miej nadzieje". Ma miejsce stopienie obrzędowości religijnej z prostymi gustami, zabobonami. Złączenie rytualnego gestu religijnego z gestami magicznymi ma miejsce wtedy, gdy Antek zdecydowany na zbrodnię ojcobójstwa "(...)wyciągnął flintę, spod kożucha, przykucnął i przeżegnawszy się bezwiednie zmierzył do ojcowej głowy" (znak krzyża przed popełnieniem zbrodni). Mocno zaznaczona obyczajowość nasuwa się przy okazji wszelkich świąt religijnych, przyjmowanie jeżdżącego po kolędzie księdza, podczas chrztów, pogrzebów. Obyczaj rządzi formami bytowania są bardziej powszechnymi i doniosłymi jak chrzciny, wesele. Obyczaj włada dniem świątecznym, pracą w polu, przy obejściu (szatkowaniu kapusty, przędzeniu lnu, sianokosach).