Młoda Polska

• Strona główna
• Literatura europejska i polska na przełomie XIX i XX wieku
• Między pesymizmem, a nadzieją - poezja Kazimierza Przerwy - Tetmajera
• Człowiek i ziemia w twórczości Jana Kasprowicza
• Świat przedstawiony i jego symbolika. Jan Kasprowicz "Krzak dzikiej róży".
• Próba przełamania tendencji schyłkowych w poezji Leopolda Staffa
• W poszukiwaniu prawdy o człowieku - Joseph Conrad "Jądro ciemności"
• Inteligencja i chłopi w "Weselu" Stanisława Wyspiańskiego
• Obyczaje i obrzędy związane z Bożym Narodzeniem w "Chłopach" Reymonta
• Wesele, Zaduszki i Boże Ciało w "Chłopach"
• Nastój obrzędowy w Chłopach
• Mapa serwisu

Literatura europejska i polska na przełomie XIX i XX wieku

Na przełomie XIX i XX wieku kształtuje się nowa epoka historycznoliteracka - modernizm (Młoda Europa). Okres pozytywizmu nacechowany był optymistycznym racjonalizmem, który ustępuje miejsce nowym tendencjom - wzrostowi prądu antyracjonalistycznych. Kształtująca się nowa epoka nawiązuje więc do epoki romantyzmu, stąd jej inna nazwa neoromantyzm. U schyłku XIX wieku ma miejsce krytyka kultury pozytywistycznej, optymizm ustępuje miejsca pesymizmowi, wkracza niepokój, rodzi się nowa epoka. Jednym z najwybitniejszych przedstawicieli był Fryderyk Nietzsche - filozof niemiecki, który atakował religię i chrześcijaństwo. Głosił pochwałę instynktu, biologiczną pełnię i rządzę życia. Krytykował świat mieszczański, głosił również filozofię pogardy dla tłumu, jednocześnie pochwałę arystokratyzmu. Był twórcą koncepcji "nadczłowieka" (człowieka żyjącego ponad dobrem i złem, mającego prawo łamania wszelkich kanonów, zasad w imię szczytnych celów). Inny filozof to myśliciel francuski H. Bergson, który twierdził, że rzeczywistość poznaje się nie poprzez intelekt, który zniekształca poznanie świata ale za pomocą intuicji. Krytykował teorię ewolucji Darwina. Twierdził, że rozwój życia wypływa z tzw. pędu życiowego.